Sayın Üyemiz,

Uluslararası Denizcilik Örgütü (International Maritime Organization-IMO) tarafından yayımlanan güncel gelişmeler, haberler ve duyurular derlenerek bilgilendirme amacıyla aşağıda sunulmaktadır.

1. IMO Sera Gazı Emisyonlarının Azaltılmasına Yönelik Oturumlararası Çalışma Grubu’nun 22’nci Toplantısı (ISWG GHG-22) Gerçekleştirildi

Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün (International Maritime Organization-IMO) Sera Gazı Emisyonlarının Azaltılmasına Yönelik Oturumlararası Çalışma Grubu 22’nci Toplantısı (Intersessional Working Group on the Reduction of GHG Emissions-ISWG GHG-22), 1-4 Eylül 2026 tarihleri arasında Norveç başkanlığında Londra’da gerçekleştirildi.

Toplantıda, IMO 2023 Sera Gazı Stratejisi doğrultusunda, Net Sıfır Çerçevesi (Net-Zero Framework-NZF) kapsamında MARPOL Ek-VI’ya yönelik öngörülen taslak değişiklikler, Deniz Çevresini Koruma Komitesi’nin 84’üncü (MEPC84) ve 85’inci Dönem Toplantıları (MEPC85) ile ISWG GHG’nin geçmiş dönem toplantılarında ve 22’nci oturumunda sunulan belgeler değerlendirildi.

Yapılan görüşmelerin ardından Oturum Başkanı, bir sonraki ISWG GHG toplantısında somut bir ilerleme sağlanması ve orta vadeli tedbire ilişkin MARPOL Ek-VI taslak değişikliklerin ele alındığı bir metnin MEPC85’e sunulması gerektiğini ifade etti.

Çalışma Grubu, IMO’nun orta vadeli tedbirlerinin uygulanmasına yönelik taslak rehberlerin değerlendirilmesini zaman kısıtı nedeniyle 23-27 Kasım 2026 tarihlerinde gerçekleştirilecek ISWG GHG 23’üncü Dönem Toplantısı’na erteledi. IMO Yaşam Döngüsü Analizi’ne (Life Cycle Assessment-LCA) yönelik gündem maddesi de zaman kısıtı nedeniyle değerlendirilemedi ve ISWG GHG-23’e ertelendi.

Çalışma Grubu, oturumda Gelişmekte Olan Küçük Ada Devletleri (Small Island Developing States-SIDS) ve Az Gelişmiş Ülkeler (Least Developed Countries-LDC) olmak üzere gelişmekte olan ülkelerin MEPC ve ISWG GHG toplantılarına katılımını desteklemek amacıyla kullanılan ve Mart 2023’te kurulan Gönüllü Çok Bağışçılı Güven Fonu (Voluntary Multi-Donor Trust Fund) hakkında bilgilendirme yaptı ve bu toplantıya katılım sağlayan 32 delegenin katılım giderlerinin fon tarafından karşılandığını ifade etti. (Kaynak: IMO Web Sitesi)

2. IMO, Denizcilikte Nükleer Teknolojilere Yönelik ATLAS Girişiminin Başlatılmasına Katıldı

Uluslararası Denizcilik Örgütü (International Maritime Organization-IMO), Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (International Atomic Energy Agency-IAEA) tarafından 26-27 Ağustos 2026 tarihlerinde Washington D.C.’de düzenlenen ve ATLAS (Atomic Technologies Licensed for Applications at Sea – Deniz Uygulamaları için Lisanslı Atom Teknolojileri) girişiminin başlatıldığı Üst Düzey Forum’a katıldı.

ATLAS girişimi, ileri nükleer teknolojilerin denizcilik uygulamalarında kullanılmasına yönelik küresel ilginin artması doğrultusunda, nükleer teknolojilerin denizde emniyetli, güvenli ve nükleer güvence yükümlülükleriyle uyumlu şekilde kullanılmasına ilişkin uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesini amaçladı.

Forum kapsamında, nükleer tahrikli gemilerin ve diğer denizcilik nükleer uygulamalarının gelecekte kullanılmasına yönelik ihtiyaç duyulan hukuki ve düzenleyici çerçeveler, deniz emniyeti, nükleer emniyet ve güvenlik, nükleer güvenceler ile hukuki sorumluluk rejimleri ele alındı. IMO, söz konusu alanlarda yürütülen görüşmelere uluslararası denizcilik düzenlemeleri açısından katkı sağladı.

IMO tarafından yapılan değerlendirmelerde, Örgütün gemilerin emniyeti, deniz güvenliği ve deniz çevresinin korunmasına ilişkin küresel düzenleyici rolü vurgulandı. Bununla birlikte, IAEA’nın nükleer emniyet, nükleer güvenlik ve nükleer güvenceler alanındaki görev ve sorumluluklarının, denizcilik sektöründe nükleer teknolojilerin geliştirilmesine yönelik çalışmalarda tamamlayıcı nitelik taşıdığı belirtildi. ATLAS girişiminin başlatılmasıyla birlikte, hükümetler, yetkili düzenleyici otoriteler, uluslararası kuruluşlar, denizcilik sektörü temsilcileri ve diğer ilgili paydaşlar arasında bilgi ve deneyim paylaşımının geliştirilmesine yönelik yapılandırılmış bir iş birliği platformu oluşturuldu.

IMO’nun girişime katılımı, gelecekte denizcilik sektöründe uygulanabilecek nükleer teknolojilerin uluslararası düzenleyici çerçeveler, yüksek seviyeli emniyet ve güvenlik standartları ile deniz çevresinin korunmasına ilişkin yükümlülüklerle uyumlu şekilde geliştirilmesine verilen önemi ortaya koydu. Bu kapsamda IMO, IAEA ve IMO Üye Devletleri ile iş birliğini sürdürerek, yeni nükleer teknolojilerin denizcilik sektörüne olası entegrasyonuna yönelik uluslararası düzenleyici çalışmaların geliştirilmesine katkı sağladı. (Kaynak: IMO Web Sitesi)

3. IMO, Kızıldeniz ve Aden Körfezi’nde Deniz Güvenliğinin Güçlendirilmesine Yönelik Bölgesel İş Birliğini Ele Aldı

Uluslararası Denizcilik Örgütü (International Maritime Organization-IMO), 24-25 Ağustos 2026 tarihlerinde Nairobi’de gerçekleştirilen Beşinci Bölgesel Deniz Hukuku Uygulama Diyaloğu’na (Maritime Law Enforcement Dialogue-MLED) katılım sağladı. Diyalog kapsamında, Kızıldeniz ve Aden Körfezi’nde değişen deniz güvenliği tehditleri karşısında bölgesel iş birliğinin güçlendirilmesi ele alındı. Etkinlikte Cibuti, Etiyopya, Somali, Sudan ve Yemen’den denizcilik ve deniz kolluk makamları ile bölgesel ve uluslararası paydaşlar bir araya geldi.

Toplantılarda; deniz haydutluğu, gemilere yönelik silahlı soygun, jeopolitik gerilimler ve örgütlü suç faaliyetlerinden kaynaklanan deniz güvenliği riskleri değerlendirildi. Söz konusu tehditlere karşı ülkeler arasındaki koordinasyonun, bilgi paylaşımının ve ortak müdahale kapasitesinin geliştirilmesinin önemi vurgulandı. IMO tarafından, küresel ve bölgesel ölçekte yaşanan jeopolitik gelişmelerden etkilenen gemilerin ve gemi insanlarının korunmasına yönelik yürütülen çalışmalar hakkında bilgi verildi. Bu kapsamda, denizcilik siber güvenliğine ilişkin düzenleyici çalışmalar ile Deniz Otonom Suüstü Gemilerine (Maritime Autonomous Surface Ships-MASS) yönelik geliştirilen düzenleyici çerçeve kapsamında bölgesel katılımın önemine dikkat çekildi.

IMO’nun Üye Devletlere yönelik teknik iş birliği ve kapasite geliştirme faaliyetleri de toplantıda ele alındı. Bu kapsamda; ulusal deniz güvenliği stratejilerinin geliştirilmesi, Ulusal Deniz Güvenliği Komitelerinin oluşturulması ve etkinliğinin artırılması, deniz güvenliği risk değerlendirmelerinin yürütülmesi ile Uluslararası Gemi ve Liman Tesisi Güvenlik Kodu’nun (International Ship and Port Facility Security Code-ISPS Code) etkin şekilde uygulanmasına yönelik sağlanan teknik destek değerlendirildi. Katılımcılar ayrıca deniz alan farkındalığının (Maritime Domain Awareness-MDA) geliştirilmesi, bilgi ve istihbarat paylaşımının artırılması, deniz güvenliği olaylarının etkin şekilde raporlanması, gemi hareketlerinin izlenmesi ve olaylara koordineli müdahale kapasitesinin güçlendirilmesine yönelik uygulamaları ele aldı.

Beşinci Bölgesel Deniz Hukuku Uygulama Diyaloğu, Avrupa Birliği tarafından finanse edilen Kızıldeniz Bölgesi Deniz Güvenliği Programı kapsamında Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi (United Nations Office on Drugs and Crime-UNODC) tarafından düzenlendi. Program çerçevesinde IMO, UNODC ve Uluslararası Kriminal Polis Teşkilatı (INTERPOL), Kızıldeniz ve çevresindeki deniz güvenliği iş birliğinin ve bölgesel kapasitenin güçlendirilmesine yönelik faaliyetlerini sürdürdü. (Kaynak: IMO Web Sitesi)

4. Alternatif Yakıt Kaynaklı Kirlilik Olaylarına Hazırlık Kapsamında IMO Ar-Ge Forumu Düzenlendi

“Fosilden Geleceğe: Alternatif Yakıtlar Çağında Deniz Kirliliğine Müdahaleye Hazırlık” başlıklı Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) Araştırma ve Geliştirme (Ar-Ge) Forumu, denizcilikteki enerji dönüşümüyle bağlantılı olarak ortaya çıkan kirliliğe müdahale konusundaki yeni zorlukları ele almak üzere 21-22 Eylül 2026 tarihleri arasında politikacıları, bilim insanlarını, sektör temsilcilerini ve acil müdahale ekiplerini bir araya getirerek Singapur’da çalışmalarını tamamladı.

İki gün süren ve Çin’in desteğiyle Singapur Denizcilik ve Liman Otoritesi ev sahipliğinde gerçekleştirilen Forumda, LNG, LPG, metanol, amonyak, hidrojen, biyoyakıtlar ve e-yakıtlar dahil olmak üzere çeşitli alternatif deniz yakıtlarına ilişkin hazırlık ve müdahale hususları incelendi. Katılımcılar, deniz taşımacılığında alternatif yakıtların kullanımının yaygınlaşmaya devam etmesiyle birlikte, söz konusu yakıtların farklı özelliklerinin kirlilik olaylarını ve müdahale stratejilerini nasıl etkileyebileceğini ele aldı.

Etkinliklerde, yakıt döküntülerinin akıbeti ve davranışı, modelleme, risk değerlendirmesi, acil müdahale, olay sonrası faaliyetler ve uluslararası iş birliği mekanizmaları ele alındı. Uzman sunumları, vaka çalışmaları, panel görüşmeleri ve etkileşimli çalışma oturumları aracılığıyla katılımcılar, gelecekteki müdahale planlaması ve hazırlık çalışmalarına katkı sağlamak amacıyla mevcut araştırmaları ve uygulamadaki deneyimleri paylaştı.

Forumun temel çıktılarından biri, büyük ölçekli olaylar meydana gelmeden önce bilgi eksikliklerinin giderilmesi ve hazırlık seviyesinin güçlendirilmesi amacıyla hükümetler, sektör, akademi ve bilim camiası arasındaki iş birliğinin daha da güçlendirilmesine duyulan ihtiyacın geniş ölçüde kabul edilmesi oldu. Katılımcılar ayrıca, devam eden araştırmaların, operasyonel deneyimlerin ve uluslararası iş birliğinin alternatif yakıtlara yönelik müdahale protokollerinin geliştirilmesine katkı sağlamaya devam etmesinin önemine dikkat çekti. (Kaynak: IMO Web Sitesi)

5. Deniz Taşımacılığında Amonyağın Denizcilik Yakıtı Olarak Kullanımı İncelendi

Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) Genel Merkezinde 17 Eylül 2026 tarihinde gerçekleştirilen teknik seminerde amonyağın denizcilik yakıtı olarak kullanımına ilişkin görüş ve değerlendirmeler paylaşıldı. IMO’nun Geleceğin Yakıtları ve Teknolojileri Projesi (Future Fuels and Technology Prject-FFT Project) kapsamında düzenlenen seminere, IMO Üye Devletleri, sivil toplum kuruluşları, hükümetlerarası kuruluşlar, sektör ve akademiden, yüz yüze ve çevrim içi olarak yaklaşık 800 katılımcı ile gerçekleştirildi.

Katılımcılar, amonyağın denizcilik yakıtı olarak potansiyel kullanımına ilişkin teknik bilgi ve deneyimlerini paylaşırken, üretim, yakıt ikmali ve altyapı alanlarındaki gelişmeler, özellikle amonyakla çalışan makineler ve emisyonların kontrolüne yönelik teknoloji gelişmeleri ile güvenlik ve çevresel hususlar ele alındı. Seminerin açılışında, IMO Deniz Çevresi Bölümü Direktörü David Osborn, alternatif yakıtlara ilişkin görüşmelerin desteklenmesinde teknik bilginin önemine dikkat çekerek, alınacak kararların sağlam kanıtlara dayanması, karşılaşılan ve henüz çözüme kavuşturulamamış zorlukların ortak bir anlayışla teknolojinin mevcut imkanları ile ortaya konulması gerektiğini belirtti.

IMO’nun Geleceğin Yakıtları ve Teknolojileri Projesi (FFT Projesi), Güney Kore ile IMO arasındaki bir iş birliği oldu ve geleceğin yakıtlarının ve teknolojilerinin kullanımının yaygınlaştırılması yoluyla uluslararası deniz taşımacılığından kaynaklanan sera gazı (GHG) emisyonlarının azaltılmasını desteklemeyi amaçladı. Etkinlik, proje kapsamında düzenlenen beşinci teknik seminer oldu. Önceki seminerlerde, gemide karbon yakalama ve depolama (Onboard Carbon Capture and Storage-OCCS), deniz taşımacılığında enerji dönüşümü, biyoyakıtlar ve metan bazlı yakıtlar konuları ele alındı. (Kaynak: IMO Web Sitesi)

Bilgilerinize arz ve rica ederim.

                                                                                                         Saygılarımla,

                                                                                                          İsmet SALİHOĞLU
                                                                                                          Genel Sekreter